دو روش یادگیری: تکرار فاصله‌دار و بازیابی موثر

Published at Apr 24 - Takes 5 Minutes To Read

در این مقاله به بررسی دو روش مؤثر در یادگیری با استفاده از فلش‌کارت‌ها یعنی تکرار فاصله‌دار و بازیابی فعال می‌پردازیم.
دو روش یادگیری: تکرار فاصله‌دار و بازیابی موثر

تکرار فاصله‌دار چیست؟

تکرار فاصله‌دار یک روش یادگیری مبتنی بر شواهد است که با تنظیم زمان‌بندی مرور مطالب در فواصل زمانی افزایشی، به حداکثر رساندن حفظ اطلاعات در حافظه را هدف قرار می‌دهد. این تکنیک بر پایه اثر فاصله‌ای در روانشناسی شناختی است و باعث تقویت حافظه‌ی بلندمدت و یادگیری عمیق‌تر می‌شود. با استفاده از برنامه‌های فلش‌کارت مدرن مانند Anki و Digileitner که فواصل زمانی را بر اساس عملکرد تنظیم می‌کنند، این روش اجرا می‌شود.


بازیابی فعال چیست؟

بازیابی فعال به عنوان یک استراتژی مطالعه بسیار مؤثر شناخته شده است که در آن فراگیران به فراخوانی و بازیابی اطلاعات از حافظه بدون استفاده از سرنخ‌های بیرونی تشویق می‌شوند. این روش به شکل قابل توجهی با روش‌های مرور منفعل متفاوت است. در مرور منفعل، افراد به سادگی مطالب را می‌خوانند یا می‌شنوند، بدون اینکه واقعاً به چالش کشیدن حافظه خود بپردازند. اما در بازیابی فعال، فراگیران از طریق تلاش برای به خاطر آوردن مطالب، مکانیزم‌های عمیق‌تر یادگیری و تقویت حافظه را فعال می‌کنند. استفاده از بازیابی فعال می‌تواند به شکل‌های مختلفی صورت گیرد، مانند استفاده از فلش‌کارت‌ها که یکی از رایج‌ترین و مؤثرترین روش‌های این تکنیک است. فلش‌کارت‌ها به فراگیران این امکان را می‌دهند که بارها و بارها مطالب را فراخوانی کنند، که این کار به تثبیت اطلاعات در حافظه بلندمدت کمک می‌کند. همچنین، آزمون‌های تمرینی، کوییزهای شفاهی و سؤالات خودساخته نیز از دیگر ابزارهای مفید در این روش هستند. 

این تکنیک‌ها با ایجاد فشار بر حافظه برای بازیابی اطلاعات، به تقویت قدرت یادآوری و در نتیجه بهبود عملکرد آکادمیک کمک می‌کنند. در این روش، افزایش تعامل و فعالیت ذهنی، فراگیران را قادر می‌سازد تا ارتباطات معنی‌داری بین اطلاعات جدید و دانش قبلی خود برقرار کنند، که این امر به نوبه خود، فرایند یادگیری را عمیق‌تر و پایدارتر می‌کند. به علاوه، بازیابی فعال به عنوان یک روش آزمایشی نیز عمل می‌کند که در آن فراگیران می‌توانند میزان درک و تسلط خود بر موضوعات مختلف را ارزیابی و در صورت نیاز، روی نقاط ضعف خود کار کنند. این روش از تکرار مکانیکی صرف فاصله می‌گیرد و به سمت تفکر انتقادی و فهم عمیق‌تر هدایت می‌کند، که مؤلفه‌های اساسی در یادگیری مؤثر هستند.


تحلیل تطبیقی

در تحلیل تطبیقی، هر دو روش تکرار فاصله‌دار و بازیابی فعال مورد بررسی قرار می‌گیرند. تکرار فاصله‌دار بر زمان‌بندی مرور اطلاعات تمرکز دارد و بازیابی فعال بر بازیابی فعال اطلاعات بدون سرنخ تأکید دارد. هر دو تکنیک بسیار مؤثر هستند ولی به جنبه‌های مختلف فرایند یادگیری خدمت می‌کنند.


ترکیب تکرار فاصله‌دار و بازیابی فعال 

ترکیب این دو روش یک هم‌افزایی قدرتمند برای اثربخشی فلش‌کارت‌ها فراهم می‌آورد، که هم حفظ حافظه و هم سرعت بازیابی را بهینه می‌سازد. این رویکرد ترکیبی با استفاده از برنامه‌های فلش‌کارت مانند Anki یا Digileitner که هر دو الگوریتم تکرار فاصله‌دار و تمرینات بازیابی فعال را پشتیبانی می‌کنند، به راحتی قابل اجرا است.

1